Waarom H₂S bij gemeentelijke persleidingen een assetmanagementvraagstuk is

Persleidingen behoren tot de minder zichtbare onderdelen van gemeentelijke infrastructuur. Ze kunnen jarenlang functioneren zonder dat inwoners er iets van merken. Juist daardoor is vroegtijdig inzicht in interne processen belangrijk. https://macero.nl richt zich onder meer op H₂S-metingen in drukriolering, persleidingen en gemalen. Waterstofsulfide kan namelijk meer veroorzaken dan alleen de bekende geur van rotte eieren. Structurele aanwezigheid kan relevant zijn voor arbeidsveiligheid, onderhoud en aantasting van materialen. Voor assetmanagers is H₂S daarom geen los geurprobleem, maar informatie die kan helpen bij het prioriteren van inspecties, renovaties en andere maatregelen binnen het gemeentelijke afvalwatersysteem.

Waarom persleidingen gevoelig kunnen zijn voor H₂S-vorming

In een persleiding wordt afvalwater onder druk getransporteerd. Wanneer het water langere tijd onderweg is, kan de hoeveelheid beschikbare zuurstof afnemen.

Onder anaerobe omstandigheden kunnen bacteriële processen leiden tot de vorming van sulfide en uiteindelijk H₂S. Bij uitstroom in een gemaal of ontvangstput kan een deel daarvan uit het water vrijkomen.

Vooral leidingen met lange verblijftijden verdienen daarom aandacht.

H₂S-data geeft meer informatie dan een geurmelding

Een geurmelding van bewoners is waardevol, maar vertelt niet hoe hoog een concentratie was of hoelang deze aanwezig bleef.

Bij h2s in afvalwater kan langdurige registratie inzicht geven in pieken en patronen. Zo kan blijken dat concentraties vooral stijgen na een bepaalde pompcyclus of gedurende warmere perioden.

Voor assetmanagement is juist die herhaalbaarheid belangrijk. Een incidentele piek wordt anders beoordeeld dan structurele belasting.

Combineer procesdata met objectgegevens

Een goede risicobeoordeling ontstaat wanneer H₂S-metingen worden gecombineerd met bestaande assetdata.

Denk aan:

• leidingmateriaal;
• aanlegjaar;
• lengte en diameter;
• pompregime;
• historische storingen;
• inspectieresultaten;
• geplande vervangingsdatum.

Zo kan een gemeente bepalen of extra inspectie of aanpassing van de beheerstrategie nodig is.

Macero voert meettrajecten uit voor gemeentelijke systemen

Macero gebruikt mobiele meetapparatuur om H₂S-concentraties over een langere periode te registreren. De resultaten worden verwerkt in een rapportage met meetlocaties, concentraties en patronen. Het bedrijf richt deze dienstverlening onder meer op rioolgemalen, persleidingen en drukriolering.

Wanneer uit metingen blijkt dat H₂S structureel aanwezig is, kan vervolgens worden onderzocht welke maatregel technisch passend is.

Meet ook na een maatregel

Een veelgemaakte fout binnen beheerprojecten is alleen vóór een ingreep meten.

Zonder nameting blijft onzeker of de situatie daadwerkelijk is veranderd. Dat geldt bijvoorbeeld na wijziging van een pompinstelling, ventilatiemaatregel of behandeling van het afvalwater.

Door vergelijkbare meetperioden vóór en na een interventie te gebruiken, krijgt de gemeente een objectiever beeld van het effect.

Van geurprobleem naar langetermijninformatie

H₂S wordt vaak pas onderwerp van gesprek nadat inwoners rioolgeur melden. Dat is begrijpelijk, maar beperkt het vraagstuk tot leefbaarheid.

Voor assetmanagement is de informatie breder bruikbaar. Structurele H₂S-vorming zegt iets over de omstandigheden in een afvalwatertransportsysteem en kan aanleiding geven om bepaalde objecten nauwkeuriger te volgen.

Door meetgegevens onderdeel te maken van het reguliere assetbeheer ontstaat een beter onderbouwde langetermijnplanning. Daarmee wordt H₂S niet alleen bestreden wanneer het wordt geroken, maar gebruikt als extra indicator voor de toestand en belasting van het rioolstelsel.